
Mục lục bài viết7 phần
Khi phát hiện cháy, người bảo vệ ở toà nhà làm theo đúng thứ tự: báo động và gọi 114, dập đám cháy còn nhỏ bằng bình tại chỗ, hướng dẫn mọi người thoát bằng thang bộ, rồi đón và chỉ đường cho lực lượng chữa cháy. Lửa đã lan quá tầm một hai bình thì rút ra, đóng cửa lại, không cố.
Nghe thì đơn giản, nhưng lúc có khói thật, người ta hay làm ngược: lao vào dập trước rồi mới nhớ ra chưa ai gọi 114, hoặc đứng ở sảnh bấm thang máy cho khách xuống. Bài này đi qua từng bước để người quản lý toà nhà biết chốt bảo vệ của mình cần được tập những gì, và cách để bảo vệ xử lý cháy nổ ban đầu không bị rối khi chuyện xảy ra thật.
Bước 1. Xác minh nhanh rồi báo động ngay
Phần lớn tín hiệu cháy đến chốt bảo vệ qua ba đường: tủ báo cháy kêu, camera thấy khói, hoặc có người chạy xuống báo. Bảo vệ cần xác minh, nhưng xác minh nhanh, không đi dạo một vòng.

- Tủ báo cháy báo khu nào thì xem camera khu đó trước, đồng thời cử một người lên tận nơi.
- Thấy khói, lửa hoặc mùi khét rõ thì coi là cháy thật, không chờ "chắc chắn hơn".
- Báo động cho cả toà nhà bằng chuông hoặc loa, gọi 114, báo trưởng ban quản lý và trưởng ca.
Khi gọi 114, nói đủ bốn ý: địa chỉ toà nhà, tầng và khu vực cháy, đang cháy gì (rác, tủ điện, bếp...), có người mắc kẹt hay không. Người gọi nên là người không phải chạy đi dập lửa, để còn nghe máy khi bên chữa cháy gọi lại.
Báo nhầm thì sau đó xin lỗi cư dân. Báo chậm thì không sửa lại được. Đó là điều chúng tôi nói đi nói lại với nhân viên mới ở các toà nhà.
Bước 2. Dập đám cháy nhỏ đúng cách
Đám cháy mới bắt đầu, cỡ một thùng rác hay một ổ cắm bốc khói, thì một bình chữa cháy xử lý được. Bảo vệ lấy bình gần nhất, nhưng trước khi phun phải nhìn xem đang cháy cái gì.
- Cháy điện (tủ điện, ổ cắm, máy móc): cắt điện khu vực trước, rồi mới dùng bình bột hoặc bình khí CO2. Tuyệt đối không dùng nước.
- Cháy dầu, mỡ, xăng: không tạt nước, nước làm dầu bắn ra và lửa bùng lên. Dùng bình bột, chăn chữa cháy hoặc đậy kín.
- Rò gas: khoá van, mở cửa cho thoáng, không bật tắt công tắc điện, không dùng điện thoại ngay cạnh chỗ rò.
Cách dùng bình thì nhân viên phải thuộc như phản xạ: rút chốt, hướng vòi vào gốc lửa chứ không phải ngọn lửa, bóp cò, đứng ở đầu gió, vừa phun vừa quét qua lại. Với bình CO2, không cầm tay trần vào loa phun vì loa rất lạnh, dễ bỏng lạnh.
Có một mốc rất rõ để dừng: dùng hết một hai bình mà lửa không nhỏ đi, hoặc khói đen dày tới mức không nhìn rõ đường lui, thì rút ra ngay. Lúc rút, đóng cửa phòng cháy lại phía sau để khói và lửa chậm lan.

Bước 3. Hướng dẫn sơ tán, không để ai dùng thang máy
Trong khi một người lo dập lửa, những người còn lại trong ca chuyển sang lo người. Ở toà nhà văn phòng hay chung cư, đây mới là phần quan trọng nhất.

- Đứng ở sảnh thang máy các tầng thấp và tầng trệt, chặn không cho ai đi thang máy, chỉ sang thang bộ. Thang máy có thể dừng giữa chừng khi mất điện hoặc mở cửa ngay tầng đang cháy.
- Nhắc mọi người đi nhanh nhưng không chạy, cúi thấp khi có khói, che mũi bằng khăn hoặc áo.
- Mở các cửa thoát hiểm theo phương án, giữ lối thoát thông thoáng.
- Dẫn mọi người ra điểm tập kết đã định, xa lối xe chữa cháy vào.
Ở điểm tập kết, phải điểm danh. Toà văn phòng thì nhờ đại diện từng công ty đếm người của mình. Chung cư khó hơn, nên bảo vệ ghi nhanh căn hộ nào có người già, trẻ nhỏ, người đi lại khó khăn chưa thấy xuống. Thông tin này đưa cho lực lượng chữa cháy ngay khi họ tới.
Bước 4. Đón lực lượng chữa cháy
Xe chữa cháy tới mà phải chờ mở barie, tìm chỗ đỗ hay hỏi đường lên tầng là mất thời gian quý nhất. Một người trong ca chỉ làm đúng việc này:

- Ra cổng, mở barie, dời xe đang đỗ chắn lối vào.
- Chỉ vị trí cháy, đường lên gần nhất, vị trí tủ điện tổng và họng nước chữa cháy.
- Báo những người chưa thấy ra ở điểm tập kết.
- Đưa sơ đồ toà nhà nếu có, và giữ liên lạc bằng bộ đàm với người trong ca.
Từ lúc lực lượng chữa cháy nhận hiện trường, bảo vệ làm theo hướng dẫn của họ, không tự vào lại khu cháy để lấy đồ hay kiểm tra.
Những lỗi hay gặp ở chốt bảo vệ
Qua các buổi diễn tập ở toà nhà, chúng tôi thấy lỗi lặp lại khá giống nhau:
- Cả ca cùng chạy lên chỗ cháy, không ai ở lại cổng và sảnh.
- Bình chữa cháy để trong góc bị khoá, hoặc bình đã hết áp mà không ai biết.
- Lối thoát hiểm bị chắn bởi xe đạp, thùng hàng, đồ của cư dân.
- Không ai biết cầu dao tổng nằm đâu, hoặc tủ điện bị khoá mà chìa ở văn phòng ban quản lý.
- Ca đêm chỉ có một hai người, chưa từng được phân công ai làm việc gì khi có cháy.
Chuẩn bị trước để phút đầu không bị rối
Xử lý cháy tốt hay không được quyết định từ trước khi có cháy. Với chốt bảo vệ toà nhà, nên có sẵn:
- Phân công theo ca: ghi rõ trong ca ai gọi 114, ai dập lửa, ai lo sảnh thang máy, ai ra cổng đón xe. Ca ít người thì một người kiêm hai việc, nhưng phải ghi rõ.
- Kiểm bình định kỳ: nhìn kim đồng hồ áp suất của bình bột, kiểm chốt, kiểm vòi, ghi vào sổ trực.
- Đi kiểm lối thoát mỗi ca: cửa thoát hiểm không khoá chết, cửa ngăn cháy luôn đóng, cầu thang bộ không chất đồ.
- Danh bạ khẩn cấp dán tại chốt: 114, trưởng ban quản lý, kỹ thuật toà nhà, trưởng ca.
- Diễn tập cùng ban quản lý và cư dân theo phương án chữa cháy của toà nhà, để mỗi người biết mình đứng ở đâu.
Sau mỗi sự cố, kể cả báo cháy nhầm, bảo vệ ghi lại vào sổ: giờ phát hiện, ai báo, đã làm gì, mấy giờ xong. Đó là căn cứ để ban quản lý rà lại phương án.
Cần đội bảo vệ toà nhà được tập xử lý cháy bài bản?
Bách Thắng khảo sát miễn phí, cùng ban quản lý dựng phân công khi có cháy cho từng ca, kiểm danh mục thiết bị tại chốt và đưa vào lịch diễn tập. Nếu toà nhà của anh chị đang cần một đơn vị làm được việc đó, công ty bảo vệ Bách Thắng tphcm nhận bảo vệ toà nhà, chung cư, văn phòng tại TPHCM và các tỉnh có chi nhánh. Gọi hotline 24/7 0911.911.577 để đặt lịch khảo sát.
Câu hỏi thường gặp
Bảo vệ toà nhà có phải tự chữa cháy không?
Bảo vệ dập đám cháy mới bắt đầu bằng phương tiện tại chỗ và lo báo động, sơ tán, đón lực lượng chữa cháy. Đám cháy đã lan rộng là việc của lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp, bảo vệ không cố dập.
Khi cháy có nên dùng nước để dập không?
Tuỳ thứ đang cháy. Cháy giấy, gỗ, vải thì nước dùng được. Cháy điện phải cắt điện trước và dùng bình bột hoặc CO2. Cháy dầu mỡ, xăng thì không dùng nước.
Ca đêm chỉ có một bảo vệ thì xử lý thế nào?
Ưu tiên báo động toàn toà nhà và gọi 114 trước, sau đó mới dập lửa nếu còn nhỏ. Phương án của toà nhà nên có sẵn số trưởng ca, kỹ thuật trực để một người không phải tự làm hết.
Báo cháy kêu nhưng không thấy cháy thì làm sao?
Cử người lên đúng khu vực tủ báo cháy chỉ để kiểm tra, xem camera song song. Chỉ tắt chuông khi đã xác nhận không có cháy, rồi ghi sổ và báo kỹ thuật kiểm tra đầu báo.
Bảo vệ toà nhà có cần được huấn luyện phòng cháy chữa cháy không?
Có. Bảo vệ thường là người có mặt sớm nhất khi xảy ra cháy, nên cần được huấn luyện nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy, biết dùng bình chữa cháy, nắm vị trí tủ báo cháy, lối thoát hiểm và tham gia diễn tập cùng ban quản lý toà nhà.
